Beleggen in een ETF en hoe u de juiste kiest

Een stel in Utrecht houdt 25.000 euro over na een verbouwing die goedkoper uitviel dan gedacht. In de app van hun bank staan twee opties naast elkaar, een beleggingsfonds met 1,6% kosten per jaar en een ETF met 0,20%. Dat verschil is 1,40 procentpunt, op 25.000 euro dus 350 euro per jaar. Beleggen in een ETF begint daarom bij kosten, maar welk fonds past, hangt van meer af dan de prijs alleen.

Wat is een ETF

Een ETF (exchange traded fund) is een beleggingsfonds dat een index volgt en dat u op de beurs koopt en verkoopt zoals een aandeel. Een index is een vaste lijst van bedrijven, bijvoorbeeld de grootste beursgenoteerde ondernemingen wereldwijd. De ETF koopt die bedrijven in dezelfde verhouding, en u bezit een klein deel van het geheel.

Met één aankoop belegt u zo in honderden of duizenden bedrijven. Een fondsbeheerder die zelf aandelen uitzoekt, doet dat niet. Een ETF volgt de lijst, en daardoor blijven de kosten laag.

Voordelen en nadelen van ETF's

Het grootste voordeel is dat spreiding en lage kosten in één product zitten. U hoeft niet te kiezen welk bedrijf het beter gaat doen, u koopt de markt. Daarbij handelt u tijdens beursuren op elk moment, en de samenstelling van de index is openbaar.

Het nadeel is dat u ook de dalingen volledig meemaakt. Een ETF op een wereldwijde aandelenindex kan na een slecht jaar tijdelijk fors lager staan, en dat ligt dan niet aan een slechte beheerder. Wie dat niet kan verdragen, heeft een kleiner aandelendeel nodig of een langere termijn.

Een tweede nadeel is het gemak zelf. Omdat kopen en verkopen zo eenvoudig is, trekken sommige beleggers hun geld terug bij de eerste daling. Etf's beleggen werkt het best als u een vaste termijn aanhoudt, en die kiest u vooraf.

Waar let je op bij het kiezen

Kijk eerst naar de index, want die bepaalt waarin u belegt. Een brede wereldindex spreidt over landen en sectoren. Een ETF op één sector of één land is geconcentreerder, en dus riskanter. Voor een eerste ETF is breed vrijwel altijd de rustigere keuze.

Kijk daarna naar de aanbieder en de opzet. Bij fysieke replicatie koopt de ETF de onderliggende aandelen echt. Bij synthetische replicatie gebruikt de aanbieder een contract met een bank om de index na te bootsen, wat een extra tegenpartij betekent. Het vermogen van een ETF wordt in de regel gescheiden van dat van de aanbieder gehouden, maar lees in het essentiële-informatiedocument (het KID) hoe het fonds is ingericht. Wilt u weten of een aanbieder onder toezicht staat, dan vindt u uitleg bij de AFM.

Controleer ten slotte de omvang en de looptijd van het fonds. Een ETF met een klein vermogen kan door de aanbieder worden opgeheven, waarna u moet verkopen op een moment dat u niet zelf kiest. Een fonds dat al jaren bestaat en veel vermogen beheert, brengt dat risico zelden mee. Let ook op of de ETF uitkeert of herbelegt. Bij herbeleggen groeit het fonds door en ontvangt u geen dividend op uw rekening.

Kosten van een ETF

De TER (total expense ratio) is het percentage dat het fonds jaarlijks aan beheer en bedrijfsvoering rekent, en dit wordt al verrekend in de koers. Neem 20.000 euro in een ETF van 0,20% en in een fonds van 1,5%. Dat is 40 euro tegenover 300 euro per jaar, een verschil van 260 euro. Over twintig jaar tegen een gelijkblijvend bedrag is dat al 5.200 euro, nog zonder het effect van rente op rente.

De TER is niet de enige kostenpost. Uw broker rekent vaak een bedrag per order, en dat kan zwaarder wegen dan het fonds zelf. Wie elke maand 100 euro inlegt en 2 euro per order betaalt, geeft 24 euro per jaar uit op 1.200 euro, dus 2%. Voor kleine maandbedragen kan het slim zijn om per kwartaal te kopen, of een broker te kiezen met een vast maandtarief.

Daarnaast zit er een spread in de koers, het verschil tussen koop- en verkoopprijs. Bij grote, veel verhandelde ETF's is die klein. Het werkelijke rendementsverschil met de index heet tracking difference, en die ziet u terug in de jaarcijfers van het fonds. Over belasting in box 3 leest u meer bij de Belastingdienst, want die geldt voor elke ETF in uw privévermogen.

Je eerste ETF kopen

U heeft een beleggingsrekening bij een broker nodig en een duidelijk doel met een termijn. Geld dat u binnen enkele jaren nodig heeft, hoort niet in een ETF. Een zzp'er die belastingreserve aanhoudt, laat dat geld op een spaarrekening staan, want de aanslag komt op een vaste datum, ongeacht de beurs. Bekijk meer artikelen over Beleggen beginners.

Zoek de ETF op via de ISIN-code, een unieke code per fonds, zodat u zeker weet dat u het goede product koopt. Plaats bij voorkeur een limietorder. Daarmee bepaalt u de maximale prijs, en voorkomt u dat een gat in de koers u duurder laat uitkomen. Veel beleggers kiezen daarna een vast maandbedrag, zodat het kopen geen beslissing meer is.

Zoek vandaag nog het KID op van de ETF die u op het oog heeft en schrijf drie dingen op, namelijk de TER, de index en het fondsvermogen. Past dat bij wat u wilt, dan weet u genoeg om te beginnen.

Veelgestelde vragen

Wat is een ETF?

Een ETF is een beleggingsfonds dat een index volgt en op de beurs verhandeld wordt. U koopt er in één keer een deel van tientallen, honderden of duizenden bedrijven mee. De kosten zijn laag omdat er geen beheerder is die zelf aandelen uitzoekt.

Is een ETF veilig?

Een ETF is niet zonder risico, want de waarde volgt de markt en kan flink dalen. Het risico op een faillissement van de aanbieder is beperkt, omdat het fondsvermogen in de regel apart wordt bewaard. Het grootste risico is dus een dalende beurs, en daar beschermt alleen een lange termijn en goede spreiding enigszins tegen.

Wat is het verschil tussen een ETF en een indexfonds?

Beide volgen een index, maar een ETF handelt u op de beurs tegen de koers van dat moment. Een traditioneel indexfonds koopt u rechtstreeks bij de aanbieder tegen de dagelijkse koers. In de praktijk zit het verschil vooral in hoe u koopt en wat uw broker daarvoor rekent.